Dieta w ciąży
Ciąża to okres, w którym organizm kobiety przechodzi prawdziwą rewolucję. To dlatego tak ważna dla zdrowia i dobrego samopoczucia przyszłej mamy jest odpowiednia dieta. Wraz z nią należy utrzymać prawidłowy poziom elektrolitów. Sprawdź, czym one są, jakie mają znaczenie w ciąży, jakie są normy ich stężenia oraz w jakich sytuacjach warto je suplementować!
Czym są elektrolity?
Elektrolity to jony soli, które znajdują się w płynach ustrojowych organizmu (pocie, krwi, łzach). Najważniejsze z nich to sód, potas, wapń, magnez oraz chlorki. Prawidłowe stężenie tych substancji w organizmie pomaga w utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania komórek i tkanek ciała.
Jakie funkcje pełnią elektrolity?
Elektrolity – choć nie mówi się o nich tak wiele jak o witaminach czy minerałach – pełnią szereg istotnych funkcji w organizmie. Najważniejsze z nich to:
- regulacja nawodnienia – utrzymują odpowiedni poziom płynów w organizmie, co jest bardzo ważne dla zdrowia przyszłej matki i rozwijającego się dziecka;
- przewodnictwo nerwowe – jony soli mineralnych umożliwiają przesyłanie impulsów nerwowych, co wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego;
- kurczliwość mięśni – odpowiednie stężenie elektrolitów jest niezbędne do prawidłowego skurczu mięśni, w tym mięśnia sercowego;
- transport substancji – elektrolity ułatwiają transport glukozy i innych substancji odżywczych do komórek.
Sprawdź: Kalendarz ciąży.
Elektrolity w trakcie ciąży – dlaczego są ważne?
W ciąży zapotrzebowanie na elektrolity wzrasta, co jest spowodowane wieloma czynnikami. Przede wszystkim organizm kobiety musi zapewnić odpowiednie warunki rozwijającemu się płodowi. Niedobory elektrolitów mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, zarówno dla przyszłej mamy, jak i dla dziecka.
Zbyt niski poziom jonów soli mineralnych w organizmie kobiety może objawiać się m.in. bolesnymi skurczami mięśni, szczególnie w obrębie nóg, co jest częstym problemem w czasie ciąży; bólem głowy związanym z odwodnieniem; wzmożonym osłabieniem i zmęczeniem, które utrudniają codzienne funkcjonowanie, a w skrajnych przypadkach zaburzeniami rytmu serca.
Odpowiedni poziom elektrolitów jest również ważny dla dziecka ze względu na jego ciągły rozwój. Ponadto elektrolity warunkują utrzymanie stabilnych parametrów zdrowotnych, w tym ciśnienia krwi.
Które elektrolity są najważniejsze w ciąży? Jakie są normy?
W ciąży szczególne znaczenie mają sód, potas, wapń oraz magnez. Dowiedz się, jakie są zalecane normy stężenia elektrolitów we krwi dla kobiet w ciąży [4] i jaką rolę odgrywają poszczególne jony:
| Elektrolit | Normy (mmol/l) | Znaczenie w organizmie przyszłej mamy |
| Sód | 136–145 | Sód jest niezbędny do utrzymania równowagi płynów w organizmie. Jego odpowiedni poziom wpływa na ciśnienie krwi oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Warto jednak pamiętać, że nadmiar sodu może prowadzić do zatrzymywania wody w organizmie. |
| Potas | 3,5–5,1 | Potas jest ważny dla pracy mięśni i układu nerwowego. Niedobór potasu, zwany hipokaliemią, może prowadzić do skurczów mięśni oraz zaburzeń rytmu serca. |
| Chlorki | 95–105 | Odpowiedni poziom chlorków pomaga utrzymywać prawidłowe ciśnienie krwi, co jest istotne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, a to wpływa na komunikację między mózgiem a innymi częściami ciała. |
| Wapń | 2,1–2,6 | Wapń jest niezbędny do budowy kości płodu oraz utrzymania zdrowego układu kostnego matki. Jego niedobory mogą prowadzić do problemów z kośćmi oraz zębami. |
| Magnez | 0,7–1,1 | Magnez odgrywa kluczową rolę w regulacji pracy układu nerwowego oraz mięśniowego. Jego niedobór może prowadzić do skurczów oraz ogólnego osłabienia organizmu. |
Kiedy warto suplementować elektrolity?
Nie ma wątpliwości, że każda przyszła mama powinna dbać o prawidłowe odżywienie i nawodnianie organizmu – szczegółowe wskazówki na ten temat możesz otrzymać w szkole rodzenia lub bezpośrednio od położnej.
Są sytuacje, kiedy konieczna będzie suplementacja elektrolitów. Po odpowiedni preparat, wskazany przez lekarza prowadzącego lub położną, warto sięgnąć przy częstych wymiotach i biegunce, które prowadzą do znacznych strat elektrolitów. Suplementacja może być też wskazana w upalne dni, kiedy organizm traci więcej płynów wraz z potem.
Jak dbać o odpowiedni poziom elektrolitów w trakcie ciąży?
Aby utrzymać odpowiedni poziom elektrolitów w organizmie:
- Dostarczaj cenne składniki wraz z dietą: spożywaj produkty bogate w elektrolity, takie jak banany, pomidory, orzechy, nabiał.
- Pij przynajmniej 2,5 litra płynów dziennie, wybieraj wody mineralne niskozmineralizowane.
Zobacz także: Kalkulator wagi w ciąży.
Bibliografia
- M. Fraś i in., Styl życia kobiet w ciąży, „Hygeia Public Health” 2012, nr 47, s. 412–417.
- G. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 1–2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
- K. Laskowska, Ciąża. Poradnik, Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
- K. Falkiewicz i in., Zdrowa dieta przyszłej mamy, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021.
Poznaj historię, jakich u nas wiele. Każda inna, wszystkie wyjątkowe
Sprawdź inne artykuły z kategorii ciąża:
Ból pleców w ciąży – jak sobie z nim radzić
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i… Zobacz więcej
Jak przygotować się do ciąży? – wskazówki dla przyszłych rodziców
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i… Zobacz więcej
Zanim zajdziesz w ciążę
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i… Zobacz więcejDowiedz się więcej o porodzie w Szpitalu Medicover
Skontaktuj się z nami
– oddzwonimy do Ciebie
Poniedziałek – Piątek: godz. 8:00 – 20:00
Sobota: godz. 9:00 – 16:00
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.