Obecnie kobiety coraz częściej decydują się na powiększenie rodziny w dojrzałym wieku, często po 35. roku życia. Choć termin „ciąża geriatryczna” nie jest określeniem medycznym, to stosuje się go właśnie w odniesieniu do tych dojrzałych przyszłych mam. Ciąża po ukończeniu 35. roku życia – a więc także w wieku 40 czy 50 lat – to wyzwanie, które generuje dodatkowe ryzyko i wymagania, jednak w wielu przypadkach przebiega prawidłowo. Sprawdź, z jakimi komplikacjami należy się liczyć.
Czym jest „ciąża geriatryczna”?
Choć „ciąża geriatryczna” to określenie, które sugeruje zaawansowany wiek ciężarnej, to w rzeczywistości odnosi się ono do kobiet, które spodziewają się dziecka po 35. roku życia. Jest to termin, który zyskał popularność w ostatnich latach, kiedy coraz więcej dojrzałych pań decyduje się na pierwsze lub kolejne macierzyństwo. Warto jednak pamiętać, że nie jest to termin ściśle medyczny i należy traktować go raczej jako potoczne określenie. Geriatria to przecież dziedzina medycyny zajmująca się osobami powyżej 60. roku życia, a zatem określenie „ciąża geriatryczna” nie jest do końca adekwatne.
Współcześnie kobiety coraz częściej odkładają decyzję o powiększeniu rodziny na późniejszy okres. Wynika to z wielu czynników, takich jak chęć stabilizacji zawodowej i finansowej, rozwoju osobistego czy lęk przed łączeniem obowiązków rodzinnych i zawodowych. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2021 roku średni wiek kobiet rodzących pierwsze dziecko wynosił niemal 29 lat, a ponad połowa z nich miała powyżej 30 lat[1].
Zobacz także: Kalendarz ciąży.
[1]https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5501/14/14/1/polska_w_liczbach_2021.pdf
Kiedy mówimy o „ciąży geriatrycznej”?
Choć nie ma ściśle określonej granicy wieku, od której możemy mówić o „ciąży geriatrycznej”, to powszechnie przyjmuje się, że jest to ciąża po 35. roku życia kobiety. Badania wykazują, że to właśnie w tym momencie życia zaczyna pojawiać się zwiększone ryzyko związane z przebiegiem ciąży i występowaniem niektórych wad genetycznych u dziecka.
Warto jednak pamiętać, że wiek nie ma tutaj pierwszorzędnego znaczenia. Kluczową rolę odgrywa również zdrowie i kondycja fizyczna kobiety, a także jej styl życia oraz obecność ewentualnych chorób przewlekłych. Każda przyszła mama, która zdecydowała się na późniejsze macierzyństwo, ma swoją historię i inny zestaw potencjalnych komplikacji.
Przeczytaj także: Dieta w ciąży.
Potencjalne powikłania „ciąży geriatrycznej”
Ciąża po 35. roku życia niesie ze sobą pewne ryzyko i potencjalne powikłania. Trzeba zacząć od tego, że z biegiem lat tzw. rezerwa jajnikowa ulega zmniejszeniu, więc kobiety powyżej 35. roku życia mogą mieć mniejszą szansę na zajście w ciążę. Jest to spowodowane naturalnymi zmianami zachodzącymi w organizmie.
„Ciąża geriatryczna” to także:
Kobiety w dojrzałym wieku są bardziej narażone na powikłania podczas porodu – w czasie porodu naturalnego częściej pojawiają się trudności, a nierzadko występuje potrzeba przeprowadzenia cesarskiego cięcia.
Większe ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u dziecka – statystycznie rzecz biorąc, ryzyko wystąpienia niektórych wad rozwojowych u dziecka rośnie wraz z wiekiem matki. Dotyczy to szczególnie wad genetycznych, takich jak np. zespół Downa.
Zwiększone ryzyko poronienia – kobiety w starszym wieku mają większe ryzyko poronienia, zarówno w pierwszym trymestrze, jak i na późniejszym etapie ciąży.
Wysokie ciśnienie krwi i cukrzyca ciążowa – wraz z wiekiem rośnie ryzyko wystąpienia podwyższonego ciśnienia krwi i cukrzycy ciążowej. Obie te choroby mogą mieć poważne konsekwencje zarówno dla matki, jak i dla dziecka.
„Ciąża geriatryczna” – jakie badania trzeba wykonać?
Ciąża po 35. roku życia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia pewnych chorób genetycznych u dziecka. Dlatego też przyszłe mamy w tym wieku szczególnie powinny poddać się dodatkowym badaniom, np. testom prenatalnym. Do najczęściej wykonywanych badań przesiewowych należytest PAPP-A, który pozwala ocenić ryzyko wystąpienia trisomii 21 (zespołu Downa), 18 i 13. Badanie przeprowadza się między 11. a 14. tygodniem ciąży. Oprócz tego można wykonać test Veracity Premium lub test Veragene, które wskazują ryzyko wystąpienia u dziecka większej liczby wad genetycznych.
Ciąża po 35. roku życia – jak dbać o siebie?
Wskazania dotyczące przyszłych mam w dojrzałym wieku nie różnią się od zaleceń, które otrzymują młodsze ciężarne. Dla prawidłowego przebiegu ciąży i zdrowia dziecka istotne znaczenie ma zdrowa dieta, bogata w witaminy, minerały i błonnik. Szczególne miejsce w jadłospisie powinny zajmować produkty bogate w kwasy tłuszczowe omega-3 (tłuste ryby, orzechy, nasiona) i kwas foliowy, które są niezbędne dla prawidłowego rozwoju mózgu i układu nerwowego.
Ważne okazuje się również kontrolowanie wagi, które będzie znacznie łatwiejsze dzięki narzędziu, jakim jest kalkulator wagi w ciąży. Odpowiednio dobrana aktywność fizyczna pozytywnie wpływa na przebieg ciąży i porodu, samopoczucie przyszłej mamy, a także ułatwia powrót do formy po ciąży.
Dla organizmu przyszłej mamy ważny jest też sen i odpoczynek. Dlatego kobiety spodziewające się dziecka powinny spać przynajmniej 7–8 godzin na dobę.
Przeczytaj także: Ćwiczenia w ciąży – zestaw na każdy trymestr.
Bibliografia
- M. Fraś i in., Styl życia kobiet w ciąży, „Hygeia Public Health” 2012, nr 47, s. 412–417.
- H. Baston, Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Wrocław 2011.
- G. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 1–2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
- K. Laskowska, Ciąża. Poradnik, Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
- D. Borowski i in., Diagnostyka prenatalna w praktyce, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2024.
Sprawdź inne artykuły z kategorii ciąża:

Ból pleców w ciąży – jak sobie z nim radzić
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i… Zobacz więcej
Jak przygotować się do ciąży? – wskazówki dla przyszłych rodziców
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i… Zobacz więcej
Zanim zajdziesz w ciążę
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i… Zobacz więcejPoznaj historię, jakich u nas wiele. Każda inna, wszystkie wyjątkowe

Dowiedz się więcej o porodzie w Szpitalu Medicover
Skontaktuj się z nami
– oddzwonimy do Ciebie
Poniedziałek – Piątek: godz. 8:00 – 20:00
Sobota: godz. 9:00 – 16:00
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.