Na czym polega chwyt Kristellera? Czy jego stosowanie jest dopuszczalne?

Poród lotosowy to praktyka położnicza, która w ostatnich latach wzbudza coraz większe zainteresowanie, jak również kontrowersje. Jest to odejście od tradycyjnego przecinania pępowiny zaraz po urodzeniu dziecka i pozostawienie jej do momentu, aż do jej naturalnego odłączenia się wraz z łożyskiem. Sprawdź, skąd wzięła się ta praktyka, jakie są jej zalety i jakie potencjalne zagrożenia się z nią wiążą.

Poród lotosowy – choć sama nazwa brzmi dość egzotycznie – to praktyka położnicza, która od wielu lat budzi coraz większe zainteresowanie wśród przyszłych rodziców. Polega ona na pozostawieniu nienaruszonej pępowiny po urodzeniu dziecka, aż do momentu jej naturalnego odłączenia się od ciała noworodka. Łożysko pielęgnowane jest wraz z dzieckiem.

Chociaż poród lotosowy ma korzenie w obrzędach religii hinduskiej, to pierwszy taki poród odbył się w 1974 r. w USA, a jego pionierką była Claire Lotus Day, kobieta obdarzona – w swoim mniemaniu – darem jasnowidzenia. Zgodnie z jej wizjami noworodki miały odczuwać ogromny ból podczas przecinania pępowiny, dlatego zdecydowała się odejść od niego w trakcie własnego porodu. Praktyka stała się popularna, ponieważ zauważono, że niektóre gatunki ssaków (np. szympansy) pozostawiają pępowinę wraz z łożyskiem.

Nie da się nie dostrzec związku między określeniem „poród lotosowy” a kwiatem lotosu. Roślina ta symbolizuje początek życia, a według filozofii lotosu moment naturalnego odpadnięcia pępowiny jest właśnie „przejściem” z życia płodowego do świata zewnętrznego. Zwolennicy tej teorii twierdzą, że noworodki urodzone w taki sposób są spokojniejsze i mniej podatne na choroby, ponieważ przyjście na świat nie było dla nich szokiem ani traumą.

Przebieg porodu lotosowego nie różni się od tradycyjnego porodu naturalnego. Kobieta rodzi dziecko w wybranej przez siebie pozycji, pępowina nie jest przecinana ani zaciskana kleszczykami. Nadal – podobnie jak w łonie matki – łączy ona noworodka z łożyskiem. Po urodzeniu łożyska delikatnie oczyszcza się je z krwi, owija sterylną gazą i umieszcza w bezpiecznym miejscu, np. w koszu lub na specjalnej półce, blisko dziecka. Czasami łożysko jest dodatkowo solone, aby spowolnić proces rozkładu.

Dziecko i łożysko są umieszczane razem, np. w łóżeczku lub koszu, tak aby pępowina pozostała nienaruszona. Po kilku dniach pępowina odpada samoistnie.

Pomimo wielu kontrowersji zwolennicy porodu lotosowego wymieniają następujące korzyści dla dziecka i matki:

• łagodniejsze przejście z życia płodowego – noworodek jeszcze przez pewien czas otrzymuje dodatkowe porcje krwi z łożyska i może lepiej zaadaptować się do nowych warunków;
• większa ilość krwi i składników odżywczych – przez pępowinę dziecko otrzymuje dodatkowe porcje krwi bogate w tlen, komórki macierzyste i inne ważne składniki odżywcze, co ma wspierać jego rozwój;
• wzmocnienie układu odpornościowego – przekazanie dodatkowych przeciwciał z krwi matki może wzmocnić układ odpornościowy noworodka i chronić go przed infekcjami;
• stabilizacja temperatury ciała – ciągły przepływ krwi przez pępowinę może pomóc w utrzymaniu stabilnej temperatury ciała noworodka i zmniejszyć ryzyko hipotermii;
• zmniejszenie ryzyka niedokrwistości – większa objętość krwi w organizmie noworodka może zmniejszyć ryzyko wystąpienia niedokrwistości;
• głębsza więź między matką a dzieckiem – niektórzy uważają, że pozostawienie pępowiny nienaruszonej pozwala na stworzenie głębszej więzi emocjonalnej między matką a dzieckiem.

Mimo potencjalnych zalet porodu lotosowego trzeba pamiętać również o zagrożeniach. Po pierwsze, pępowinę można porównać do otwartej rany, która jest podatna na działanie bakterii. Łożysko, które pełni swoje funkcje tylko w życiu płodowym, zaczyna ulegać rozkładowi i może stać się szkodliwe dla urodzonego dziecka, np. znajdują się w nim tromboplastyny, odpowiadające za krzepnięcie krwi. Przedostanie się ich do ciała dziecka może spowodować zakrzepicę, a nawet zatrzymanie krążenia i zgon. Nietrudno też zauważyć, że łożysko i pępowina stwarzają problemy natury higienicznej – ich pielęgnacja nie jest łatwa i stanowi dodatkowe utrudnienie dla rodziców.

Pomimo popularności porodu lotosowego nie można zapominać, że badania naukowe nie potwierdzają płynących z niego korzyści ani jego bezpieczeństwa.

Zobacz także: Pozycje porodowe – słuchaj swojego ciała!

Porody lotosowe cieszą się największą popularnością w takich regionach świata, jak Australia, Nowa Zelandia czy Ameryka. Polscy ginekolodzy są zazwyczaj sceptycznie nastawieni do takiej idei, a placówki medyczne mają z reguły ustalone procedury dotyczące przecinania pępowiny zaraz po porodzie. Dlatego osoby, które nie chcą przecinać pępowiny, w większości przypadków decydują się na porody domowe pod okiem doświadczonej położnej.

H. Baston, Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Wrocław 2011.

G. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 1–2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.

M. Chochowska (red.), Poród aktywny – ruchy miednicy, przygotowanie, ćwiczenia, Wydawnictwo WSEiT, Poznań 2024.

Beata Meinguer-Jedlińska, Błękitny poród. Masz ten wpływ, Wydawnictwo Trefl Books, Gdynia 2023.