Dieta matki karmiącej
– co jeść i czego unikać
w okresie laktacji?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią do ukończenia przez niemowlę 6. miesiąca życia. Podkreśla też liczne korzyści karmienia piersią na dalszych etapach rozwoju dziecka. Równie ważnym tematem jest odżywianie świeżo upieczonej mamy w okresie laktacji, na temat którego niestety wciąż krąży wiele mitów. Sprawdź, czym jest dieta matki karmiącej, na co zwrócić szczególną uwagę i z jakich produktów rzeczywiście powinnaś zrezygnować w okresie laktacji.

Czym jest dieta matki karmiącej?

Dietetycy z Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej przekonują, że karmiąca mama może jeść niemal wszystko, jednak w odpowiednich proporcjach i rozsądnych ilościach. Chociaż nie istnieje specjalna „dieta matki karmiącej”, zdrowe odżywianie stanowi klucz do udanego początku macierzyństwa – zarówno dla ciebie, jak i dla malucha.

Ludzie powielają nieaktualne przekonania na temat laktacji prawdopodobnie dlatego, że nie wiedzą, jak powstaje mleko kobiece. A jest to nic innego, jak wydzielina gruczołu sutkowego powstała z twojej krwi i osocza. Laktocyty, czyli komórki budujące pęcherzyki mleczne, wyłapują z krwioobiegu wszystkie substancje, które są niezbędne do wyprodukowania pełnowartościowego posiłku dla dziecka. Oznacza to więc, że pokarm, który podajesz niemowlęciu, nie powstaje z treści żołądkowej, więc żadne „cząsteczki” wzdymające lub ciężkostrawne nie mają prawa przedostać się do mleka.

Im bardziej wartościowy jest twój jadłospis, tym lepszy pokarm zapewnisz swojemu dziecku. Co ważne, odżywczym „kapitałem” dla niemowlęcia jest także zdrowa dieta przed ciążą oraz suplementy diety, które przyjmowałaś w ciąży.

Czy dieta matki ma wpływ na kolki?

To często powielany mit. Jeśli twoje dziecko zmaga się z bolesnymi kolkami, oznacza to, że jego układ pokarmowy jest jeszcze niedojrzały. To, co zjadłaś danego dnia nie ma na to wpływu.

Co przedostaje się do mleka matki?

Do twojego mleka trafiają alergeny, kofeina, substancje czynne zawarte w lekach i oczywiście alkohol. Badania dowodzą też, że przedostają się do niego również niektóre substancje smakowe obecne w spożywanych przez ciebie pokarmach. Mleko może więc – nie zmieniając swojego składu – zmieniać swój smak, co jest zaletą i przygotowaniem do rozszerzania diety. Mleko kobiece ma naturalnie słodki smak, za który odpowiada cukier mleczny (laktoza), czyli jeden z podstawowych węglowodanów zawartych w pokarmie.

Czy dieta matki karmiącej powinna być bardziej kaloryczna?

Zapotrzebowanie kaloryczne w okresie karmienia piersią zwiększa się o ok. 500–550 kcal, ponieważ organizm potrzebuje dodatkowej energii do produkcji mleka. Jeśli korzystałaś z kalkulatora wagi w ciąży, pamiętaj, że w okresie laktacji również warto kontrolować swoją wagę. Karmienie piersią nie uchroni cię przed dodatkowymi kilogramami, jeśli spożywasz więcej kalorii, niż potrzebujesz.

Co powinno znaleźć się w diecie mamy karmiącej?

W jadłospisie matki karmiącej powinny znajdować się przede wszystkim:

  • różnorodne owoce i warzywa;
  • produkty z pełnego ziarna, np. płatki owsiane, brązowy ryż, pieczywo razowe;
  • produkty bogate w skrobię, np. ziemniaki i kasza kuskus;
  • jajka;
  • rośliny strączkowe;
  • zdrowe tłuszcze znajdujące się w oliwie, orzechach, nasionach czy awokado;
  • ryby – karmiące mamy powinny jednak zachować umiar w spożywaniu tłustych ryb (makreli lub łososia), które mimo swoich prozdrowotnych właściwości mogą zawierać zanieczyszczenia;
  • produkty mleczne, które zaopatrują organizm w wapń – w okresie laktacji powinnaś zjadać ok. 4 porcji nabiału dziennie;
  • witamina D – jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju kości twojego dziecka. Niestety, jej ilość w pożywieniu jest znikoma, dlatego warto stosować suplementację zgodnie z zaleceniem lekarza;
  • odpowiednia ilość płynów, która zapewni optymalne nawodnienie – w czasie laktacji powinnaś dostarczać ok. 3 l płynów w ciągu doby.

Aby zapewnić swojemu organizmowi optymalną dawkę witamin i minerałów, sięgnij po suplementy diety dla kobiet karmiących. Dzięki nim uzupełnisz niedobory (np. braki żelaza, które spowodowały anemię w ciąży) i zapewnisz sobie lepsze samopoczucie.

Sprawdź też, co jeść w ciąży, żeby dziecko było zdrowe!

Dieta matki karmiącej – jakich produktów unikać przy karmieniu piersią?

W diecie matki karmiącej nie ma miejsca na alkohol. Ograniczenia dotyczą też kofeiny, która znajduje się nie tylko w kawie, lecz również w herbacie i napojach energetycznych. Dopuszczalna ilość to ok. 200–300 mg kofeiny na dzień, co odpowiada dwóm kubkom kawy i czterem kubkom czarnej herbaty. Kofeina przedostaje się do pokarmu i może sprawić, że maluch stanie się bardziej pobudzony lub będzie miał problemy ze snem.

Ze względów zdrowotnych unikaj również nikotyny, która może spowodować kryzys laktacyjny. Pamiętaj, że dym papierosowy zawiera setki substancji smolistych, które mogą poważnie zaszkodzić dziecku.

Jeśli twój maluch ma stwierdzoną alergię pokarmową, ze swojego jadłospisu wyeliminuj także alergeny – białka mleka krowiego, jaja lub gluten. Dietę eliminacyjną wprowadź dopiero po stwierdzeniu alergii przez lekarza i nie unikaj określonych produktów (np. orzechów) profilaktycznie.

Bibliografia

  1. D. Szostak-Węgierek, Żywienie w czasie ciąży i karmienia piersią, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021.
  2. H. Murkoff, Pierwszy rok życia dziecka, Dom wydawniczy Rebis, Poznań 2020.
  3. N. Mohrbacher, Karmienie piersią siedem naturalnych praw, Warszawa 2018.
  4. Ministerstwo Zdrowia, Karmienie piersią, https://www.gov.pl/web/zdrowie/karmienie-piersia [dostęp 16.11.2023].
  5. E. Ehmke-Seliga, Co może jeść kobieta karmiąca? Wszystko, portal Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/co-moze-jesc-kobieta-karmiaca-wszystko/ [dostęp 16.11.2023].

Zapisz się do newslettera

Otrzymaj bezpłatny poradnik oraz co miesiąc najciekawsze artykuły o ciąży i porodzie.

    Poznaj historię, jakich u nas wiele. Każda inna, wszystkie wyjątkowe

    Poznaj pakiety porodowe w Szpitalu Medicover.

    Wybierz Szpital Medicover i ciesz się macierzyństwem od pierwszych chwil

    Dowiedz się więcej o porodzie w Szpitalu Medicover

    Skontaktuj się z nami
    – oddzwonimy do Ciebie

    Umawianie wizyt i spotkań: +48 500 900 902

    Poniedziałek – Piątek: godz. 8:00 – 20:00
    Sobota: godz. 9:00 – 16:00

      Informacje podstawowe dotyczące przetwarzania danych osobowych:

      · Administrator danych: Medicover Sp. z o. o, Al. Jerozolimskie 96, 00-807 Warszawa

      · Cele przetwarzania: marketing własnych produktów i usług [w tym profilowanie]; kontakt zwrotny lub odpowiedź na zadanie pytanie·
      Podstawy prawne przetwarzania: Twoja zgoda, prawnie uzasadniony interes Administratora

      · Prawa związane z przetwarzaniem danych: prawo do wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych; prawo do zgłoszenia sprzeciwu; inne prawa, o których mowa w szczegółowej informacji o przetwarzaniu danych

      Szczegółowe informacje o przetwarzaniu Klauzula informacyjna

      Data dodania: 25 lipca, 2024 | Ostatnia aktualizacja: 19 listopada, 2024

      Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.